Παρασκευή, 26 Αυγούστου 2016

ΜΗ




ΣΤΕΛΛΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ


ΜΗ

Καμιά φορά οι σφαίρες
κάνουν μικρότερο κακό
από τις λέξεις
ήθελα να σου πω αλλά δεν πρόλαβα
Με πρόλαβαν τα τραύματα
Με πρόλαβε ο κρότος τους
πάνω στην εύθραυστη αγάπη
Χίλια κομμάτια μάτια μου
που τα κοιτάζω απέλπιδα
Ανέλπιδα της συνοχής τα χρόνια
Τί να μαζέψω
να μη ματώνει;
Μα κι αν ματώνει
ας είναι, εμένα να ματαιώνει
Αίμα περίσσιο ας χυθεί
πριν να σκουριάσει
Της αυταρέσκειας
λαίμαργο άτι
να κεράσει
ξύδι και μέλι
Καμιά φορά οι λέξεις
των πεπραγμένων
γίνονται το φορείο ή το φέρετρο



Από το βιβλίο: Στέλλα Γεωργιάδου, «Αμφίβια εγώ», Εκδόσεις Γαβριηλίδης, Αθήνα 2015, σελ. 34.

Τρίτη, 23 Αυγούστου 2016

Η ΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ: ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ


RAFAEL FELIPE OTERIÑO

Escribir poesía: crear una realidad literaria

El rol de la experiencia, el yo biográfico y el yo literario, el hecho de nombrar y de crear una nueva realidad superadora... los conceptos que se esgrimen en este ensayo.

En conferencias y ensayos, Borges se ocupa reiteradamente de la naturaleza de la escritura de poesía. Pero en un relato y un poema lo hace de modo particularmente expresivo. Ambos se encuentran en el El Hacedor, publicado en 1960, libro en el que, después de treinta años, vuelve a la práctica del verso, luego de sus iniciales poemarios Fervor de Buenos Aires, Luna de enfrente y Cuaderno San Martín, editados entre 1923 y 1929.

En el relato “Parábola del palacio” cuenta Borges que el Emperador Amarillo mostró su palacio al poeta. Juntos recorrieron terrazas que prefiguraban el laberinto en el que se perdieron como en un juego, atravesaron antecámaras, patios y bibliotecas; cruzaron ríos en canoas de sándalo. Lo real se confundía con lo soñado o, más aún, lo real era una de las configuraciones del sueño. Parecía imposible que la tierra fuera otra cosa que jardines, aguas, arquitecturas y formas espléndidas. Fue entonces cuando el poeta (que había permanecido como ajeno a toda esa maravilla) recitó el breve poema cuyo texto se ha perdido (era un verso, acaso una sola palabra), en el que estaba entero y minucioso el palacio, cada porcelana y cada dibujo de cada porcelana, las penumbras y las luces de los crepúsculos, y cada instante de las dinastías de hombres, dioses y dragones que habitaron en él. Al escucharlo, el Emperador exclamó: “¡Me has arrebatado el palacio! e hizo dar muerte al poeta. Señala Borges que otros cuentan la historia en el sentido de que en el mundo no puede haber dos cosas iguales y que bastó que el poeta pronunciara el poema para que desapareciera el palacio fulminado y abolido por la última sílaba.

La descripción pone de relieve uno de los aspectos más singulares de la creación poética, también visto por Mallarmé: que la escritura de poesía crea un mundo verbal por encima del mundo natural, físico o mental que procura referir. Porque escribir poesía –que es un don y una tarea- irremediablemente deriva en la creación de una realidad alternativa -el poema- que no explica el mundo del que proviene si no es mediante el emplazamiento de ese dispositivo verbal que, antes que hacerlo suyo, lo recrea. Por eso, hablamos de un don que se activa de la mano de la inspiración, precipitado inconsciente o como quiera llamársele al acto creador (“la poesía nos visita”, se ha repetido incansablemente), y de una tarea que trasmigra los frutos de esa dación hasta otra dimensión del conocimiento, donde comienzan a significar con independencia del motivo originario. Así podemos decir que la poesía nace como un juego (el recorrido del poeta junto al Emperador por las estaciones del palacio), deriva en una fiesta (el alborozo por el poema ya realizado) y porta un símbolo (la idea del palacio resignificada por el poeta), poniendo en práctica la función metafórica de que las cosas puedan ser unas y, al mismo tiempo, ser otras.

Hechos y cosas, sentimientos y pensamientos -lo que se denomina la “vida vivida”- aún no es poesía. Es el alimento de la poesía –lo dado-, el estímulo o los estímulos que la desencadenan. Estos entran por los sentidos, pero poesía es lo que tenemos que hacer. Dos textos –uno de Rilke, el otro del poeta alemán Gottfried Benn- reafirman la metáfora borgeana, exponiendo, el primero, que la poesía no son los sentimientos, sino su conversión en sangre, mirada, gesto (dice Rilke en Los cuadernos de Malte Laurids Brigge), el siguiente, que poesía es lo que queda después de extraer el estado de ánimo (señala Benn en Problemas de la lírica). Los dos afirman que la poesía es experiencia, pero no experiencia en bruto. Es experiencia transfigurada. De donde, para escribir un solo verso, enseña el poeta de las elegías, se necesita: a) de una imagen que impacta en el poeta; b) que esa imagen encuentre refugio en las palabras; c) que esas palabras sean llevadas a otro nivel de significación. Lo que ambos escritores dicen es que a la experiencia hay que convertirla en una nueva figuración. De la experiencia de los sentidos, pasar a la experiencia de la poesía, en la que escribir es hacer presente lo vivido, pero también es aprender a borrarlo. Es pasar del yo biográfico al yo literario.

Todo esto apareja para el escritor un deber y una responsabilidad, ya que la elaboración de la pieza literaria se traduce, quiéralo o no, en la entronización de un objeto nuevo sobre la tierra –el relato, el poema-, con el efecto de ensanchar el campo de lo real. De ahí que el acto de escribir poesía esté presidido por deberes y seguido de responsabilidades para el escritor. Entre los primeros está el de encontrar las palabras que producen el hecho estético, construyendo un organismo verbal eficaz, con cadencias y metáforas que potencien y renueven los frutos de la experiencia. Y en cuanto a la responsabilidad: que, en un horizonte imaginario, los poemas así nacidos sean dignos de Homero, de Virgilio, de Dante, lo cual importa tanto como decir que los nuevos poemas sean continuadores, por afirmación o por disenso, continuidad o ruptura, de esa larga tradición constituida por los libros y las historias que nos precedieron.

Nacidos de manera azarosa –de la vida y la muerte, de la soledad y del recogimiento, de la ancha avenida de las lecturas- los poemas tienen el valor de crear una distinta definición de la realidad, aparejar respuestas, integrar opuestos, restañar heridas y, en lo íntimo del autor, darle la sensación de haber conquistado una zona que le estaba vedada. La escritura de poesía se convierte, de este modo, en una ética contagiosa que subrepticiamente se vuelca sobre el mundo, y cuya importancia está dada por el hecho de haber sido concebida dentro del campo de lo real. Por eso, lo que se espera de un escritor es que dé nacimiento a un mundo propio, con técnicas de su cosecha; que esté dispuesto a cambiar tanto el mundo como las técnicas, apenas sienta que se han cosificado o convertido en cliché; que lo escrito tenga el efecto de desobedecer la fuerza de gravedad de las cosas, rebasando sus límites. Que la literatura, en suma, sea hacedora de un mundo tan real como el real, y que, gracias a su intermediación, podamos asistir al renacimiento de este último.

Sobre esta idea vuelve Borges en el poema “El otro tigre”. El poeta, en la Biblioteca de una casa “de un remoto puerto/ de América del Sur” (alusión inequívoca a la Biblioteca Nacional de la que era director en el momento de escribirlo), piensa en un tigre. Un tigre “fuerte, inocente, ensangrentado y nuevo”, que ha de andar por su selva, en el margen de algún río. Mas, a poco de evocarlo, reflexiona que el tigre de su verso es un tigre “de símbolos y sombras”,/ una serie de tropos literarios/ y de memorias de la enciclopedia/ y no el tigre fatal” de Sumatra o de Bengala, que se encuentra cumpliendo “su rutina de amor, de ocio y de muerte…”. Porque (profundiza la idea) “…el hecho de nombrarlo/ y de conjeturar su circunstancia/ lo hace ficción del arte…”. Entonces construye otro, pero este –señala- será como los otros: una forma de su sueño, “un sistema de palabras/ humanas y no el tigre vertebrado/ que, más allá de las mitologías,/ pisa la tierra.” Y así concluye que el destino del escritor es continuar “esta aventura indefinida,/ insensata y antigua”: buscar “El otro tigre, el que no está en el verso”. O sea (Borges no lo dice, pero de modo tácito lo afirma), que el escritor crea dispositivos verbales que emplazan una realidad de orden literario, no natural, que se superpone al mundo y lo transforma.

Πηγή: La Capital de Mar del Plata, Lunes, 22/8/2016

Παρασκευή, 19 Αυγούστου 2016

ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ - ΛΟΡΚΑ



ΝΙΚΟΣ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ


ΝΕΑ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ ΙΣΠΑΝΟΥ ΠΟΙΗΤΟΥ ΦΕΝΤΕΡΙΚΟ ΓΚΑΡΘΙΑ ΛΟΡΚΑ ΣΤΙΣ 19 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΤΟΥ 1936 ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΧΑΝΤΑΚΙ ΤΟΥ ΚΑΜΙΝΟ ΝΤΕ ΛΑ ΦΟΥΕΝΤΕ
 
                                         ...una acciόn vil y disgraciado

Η Τέχνη κι η ποίηση δεν μας βοηθούν να ζήσουμε:
η τέχνη και η ποίησις μας βοηθούνε
να πεθάνουμε
περιφρόνησις απόλυτη
αρμόζει
σ’ όλους αυτούς τους θόρυβους
τις έρευνες
τα σχόλια επί σχολίων
που κάθε τόσο ξεφουρνίζουν
αργόσχολοι και ματαιόδοξοι γραφιάδες
γύρω από τις μυστηριώδικες κι αισχρές συνθήκες
της εκτελέσεως του κακορίζικου του Λόρκα
υπό των φασιστών
μα επί τέλους! πια ο καθείς γνωρίζει πως
από καιρό τώρα
-και προ παντός στα χρόνια τα δικά μας τα σακάτικα-
είθισται
να δολοφονούν τους ποιητάς

Πέμπτη, 18 Αυγούστου 2016

ΚΙ ΕΔΩ ΜΟΝΑΧΟΙ / ΜΙΑ ΕΠΩΔΟΣ ΑΚΟΜΑ...


ΑΝΝΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΠΑΠΑΔΙΟΝΥΣΙΟΥ


ΚΙ ΕΔΩ ΜΟΝΑΧΟΙ / ΜΙΑ ΕΠΩΔΟΣ ΑΚΟΜΑ...

Η πιο βουβή πανσέληνος του Αυγούστου 
δάκρυα 
- που γράμματα κιτρινισμένα φυλλομετράνε 
στάλα-στάλα την καρδιά μου, 
και κόβεται ο σελιδοδείχτης 
σαν διαβάζουνε για σένα. 
Μαζί με τις σελίδες κόβονται και τ' άστρα. 
Το μαύρο της σταλαγματιάς μου 
εκεί πάνω δάκρυ και δάκρυ ανέσπερο 
το δάκρυ των κεριών μου 
 για μια γλυκιά θλιμμένη Παναγία 
στην πανσέληνο του Αυγούστου 
που ασπάζομαι μ' ένα ύψωμα 
απ' τη ζύμη των χεριών μου.
Μαζί με το ύψωμα ζυμώνεται 
και με μιά συστολή το σύμπαν. 
Και κόβονται μαζί με τα άστρα 
και με τα ζυμάρια μες στο σύμπαν.
Και κόβομαι μαζί κι εγώ 
σελιδοδείχτη το σελιδοδείχτη, 
καθώς ασπάζομαι ολάκερο τον ουρανό για σένα - 
Με κάθε μνήμη.

Τρίτη, 16 Αυγούστου 2016

ΠΑΤΡΙΚ ΚΑΒΑΝΑ!




PATRICK KAVANAGH


INNOCENCE

They laughed at one I loved –
The triangular hill that hung
Under the Big Forth. They said

That I was bounded by the whitethorn hedges
Of the little farm and did not know the world.
But I knew that love’s doorway to life
Is the same doorway everywhere.

Ashamed of what I loved
I flung her from me and called her a ditch
Although she was smiling at me with violets.

But now I am back in her briary arms;
The dew of an Indian Summer morning lies
On bleached potato-stalks –
What age am I?

I do not know what age I am,
I am no mortal age;
I know nothing of women,
Nothing of cities,
I cannot die
Unless I walk outside these whitethorn hedges.

Σάββατο, 13 Αυγούστου 2016

ΠΕΤΡΑ ΝΤΕΚΟΥΠΑΖ


ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΤΗΣ


ΠΕΤΡΑ ΝΤΕΚΟΥΠΑΖ

                       στην Ευδοκία Σίμωνος

Λινάτσα κολλημένη σε λιθάρι
μεγάλο (θά 'λεγες ή αβγό ή σα ρόμβος
στρεβλός) που εδέθηκε ένας γόρδιος κόμβος
και μ' έναν αστερία απ' το θηκάρι

της τύχης πέντε φάσγανα να χώνει
στη θάλασσα, στον ουρανό, στα νέφη,
στον φάρο τον φτιαγμένο με σεντέφι -

κι από τον κόμπο αόρατο βαγόνι
κινάει στ'  άνθη του φωτός να πάει

και η αρμύρα στο τιμόνι τ'  οδηγάει.

Πέμπτη, 11 Αυγούστου 2016

ΤΖΟΒΑΝΝΙ ΤΖΟΥΝΤΙΤΣΙ!






GIOVANNI GIUDICI


DAL CUORE DEL MIRACOLO

Parlo di me, dal cuore del miracolo:
la mia colpa sociale è di non ridere,
di non commuovermi al momento giusto.
E intanto muoio, per aspettare a vivere.
Il rancore è di chi non ha speranza:
dunque è pietà di me che mi fa credere
essere altrove una vita più vera?
Già piegato, presumo di non cedere.

Πέμπτη, 4 Αυγούστου 2016

Η ΜΑΪΜΟΥ ΚΑΙ Η ΑΠΟΥΣΙΑ



GIORGIO CELLI


Η ΜΑΪΜΟΥ ΚΑΙ Η ΑΠΟΥΣΙΑ

Ο άνθρωπος είναι καθρέφτης της μαϊμούς
ή η μαϊμού τού ανθρώπου;
Ιδού ερώτημα πολλαπλών οπτικών και θεωρήσεων!
Για τη μαϊμού ο άνθρωπος είναι μαϊμού
με περίσσεια πολιτισμού.
Για τον άνθρωπο η μαϊμού είναι άνθρωπος
με πληθωρικότητα φυσικής καταστάσεως:
Η δυσπιστία στην ιστορία
συνεπάγεται εμπιστοσύνη στο κτήνος
και η οντολογία του αιώνα μας
έχει ξαναστείλει τον Πλάτωνα να τραβιέται στα δάση.
Η μεν μαϊμού δεν ξέρει να διαβάζει τους Διαλόγους του,
ο δε Πλάτων στερείται καλής φυσικής καταστάσεως
και δεν κατέχει την κοινωνική αναρρίχηση στα δέντρα.
Για όλα τούτα ακριβώς και μάς οικτείρει η αλήθεια:
γιατί η μαϊμού έχει γίνει ήδη μαϊμού
ενώ ο άνθρωπος ακόμα να γίνει άνθρωπος.



Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

Τρίτη, 2 Αυγούστου 2016

ΓΕΓΟΝΟΣ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ




ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ


ΓΕΓΟΝΟΣ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

Έφερνα γύρους μες στον ουρανό και φώναζα

Με κίνδυνο ν’ αγγίξω μια ευτυχία

Σήκωσα πέτρα και σημάδεψα μακριά

Μιλημένη από τον ήλιο η Μοίρα

Έκανε πως δεν έβλεπε

Και το πουλί του κοριτσιού πήρ’ ένα ψίχουλο θαλάσσης
  και αναλήφτη.



Από την ποιητική συλλογή: «Το φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη ομορφιά» (1971). Από το βιβλίο: Οδυσσέας Ελύτης, «Ποίηση», Εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα 2002, σελ. 207.

Δευτέρα, 1 Αυγούστου 2016

ΜΗΝ ΠΑΣ ΠΙΟ ΚΕΙ


ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ


[ΜΗΝ ΠΑΣ ΠΙΟ ΚΕΙ]

Μην πας πιο κει
ξέρεις το πηγάδι
την έννοια του κενού
πριν απ' το ποίημα -
μετά τον καθρέφτη
μια σπασμένη καρέκλα.



Από την ποιητική συλλογή "Ο εξαδάχτυλος" (1976).
Από το βιβλίο: Γιάννης Ρίτσος, "Ποιήματα", τ. ΙΓ΄, Κέδρος, Αθήνα 1999, σελ. 28.

Σάββατο, 30 Ιουλίου 2016

Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΚΟΥΡΔΩΝ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΤΗΣ

Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΚΟΥΡΔΩΝ

Με τρόπο ευγενικό και κάποια συστολή
υπέμνησε ο δημοσιογράφος στον κύριο καθηγητή
ότι οι Κούρδοι της Τουρκίας
δεν είναι δέκα εκατομμύρια,
όπως είχε εκείνος μόλις πει, αλλά
πάνω από είκοσι, πιθανόν δε κοντά στα εικοσιπέντε.
Ο επαΐων πνευματικός ταγός τότε
και μετά από μια ας πούμε ημιμπεκετική παύση
-που χρειάζεται πάντοτε
όποτε είναι να ληφθούν μεγάλες αποφάσεις-
έπλεξε επιμελώς τα δάχτυλα των χεριών του,
πήρε βαθιά-βαθιά ανάσα,
φόρεσε χαμόγελο απαστράπτουσας μακροθυμίας
και λέγοντας "Ξέρετε, αγαπητέ μου,
εγώ είμαι άνθρωπος μετριοπαθής
και προτιμώ να μένω σε ορατά και μετρήσιμα μεγέθη
και βεβαίως μόνο στην ουσία των πραγμάτων",
προέβη σε από τηλοψίας
γενοκτονία των δόλιων των Κούρδων.


Από την ανέκδοτη ποιητική συλλογή: "Πάει σύννεφο".

ΤΖΟΒΑΝΝΙ ΡΑΜΠΟΝΙ




GIOVANNI RABONI


NON QUESTA VOLTA, NON ANCORA

Non questa volta, non ancora.
Quando ci scivoliamo dalle braccia
è solo per cercare un altro abbraccio,
quello del sonno, della calma - e c'è
come fosse per sempre
da pensare al riposo della spalla,
da aver riguardo per i tuoi capelli.

Meglio che tu non sappia
con che preghiere m'addormento, quali
parole borbottando
nel quarto muto della gola
per non farmi squartare un'altra volta
dall'avido sonno indovino.

Παρασκευή, 29 Ιουλίου 2016

Η ΕΣΧΑΤΗ ΔΙΑΥΓΕΙΑ


OSVALDO BALLINA


Η ΕΣΧΑΤΗ ΔΙΑΥΓΕΙΑ 

σε περιμένει το χταπόδι του χρόνου, της όψης της αποδυναμωμένης
η διάλυση του ονόματος των πραγμάτων
ρίζες που δεν βρίσκουνε χώμα

και πριν από το αχόρταγο κτήνος
θ'  αντιπαρατεθείς στην έσχατη διαύγεια
στου μηδενισμένου χρόνου τη διάλυση 



Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής
Σχέδιο: Abel Robino.


Τρίτη, 26 Ιουλίου 2016

ΕΓΩ - ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΜΠΑΣΙΑΚΟΥ


ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ


ΕΓΩ
 
Έχω δύο καρδιές:
μία στο ένα χέρι μία στο άλλο χέρι.
Ως εκ τούτου αγαπώ πώς αλλιώς με τα χέρια.
Στο στήθος
(στη θέση της καρδιάς) έχω ένα γραμμόφωνο.

Ένας κοινός θνητός είμαι κι’ εγώ όπως όλοι
(Τί με κυττάς έτσι περίεργα;)
Αν βάλεις στο στήθος μου τ’ αφτί σου
θ’ ακούσεις μουσική:
Κατά πάσα πιθανότητα τσιγγάνικα βιολιά, που μ’ αρέσουν πολύ.

Παρασκευή, 22 Ιουλίου 2016

ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΖΑΜΠΑΤΤΙΣΤΑ ΒΙΚΟ










Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΡΟΠΟΥΛΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΕΙ ΤΗ "ΝΕΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΓΝΩΣΗ" ΤΟΥ ΤΖΙΑΜΠΑΤΤΙΣΤΑ ΒΙΚΟ